Decyzje środowiskowe

Bolesławiec, dnia 8.04.2026 r.

GK.6220.3.73.2023

Decyzja

Na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, zwanej dalej Kpa), art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112, zwanej dalej ustawą ooś) oraz art. 15 ust. 1  ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz z ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1890), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 26.05.2023 r. przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, ul. Żelazna 59 a, 00-848 Warszawa działające przez pełnomocnika Aleksandrę Błędzką, ul. Paderewskiego 8, 61-770 Poznań o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn. Rozbiórka istniejącego progu piętrzącego oraz budowa nowego progu piętrzącego na rzece Prośnie w km 152+760 w ramach inwestycji pn.: "Przygotowanie dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem niezbędnych decyzji administracyjnych na terenie Zarządu Zlewni w Kaliszu. Część 1: Odbudowa progu na rzece Prośnie w km 152+760” na działkach Nr ewidencyjny 1/29, 94/1, 94/2, 95/1, 95/2, 96/1, 96/2, 97/2, 93/1, 97/1 obręb 0006 Mieleszyn, Gmina Bolesławiec; na działkach Nr ewidencyjny 1764/1, 1765/1, obręb 0006 Kuźnica Skakawska, Gmina Wieruszów.

Burmistrz Miasta i Gminy Bolesławiec

ODMAWIA

ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pn. „Rozbiórka istniejącego progu piętrzącego oraz budowa nowego progu piętrzącego na rzece Prośnie w km 152+760 w ramach inwestycji pn.: "Przygotowanie dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem niezbędnych decyzji administracyjnych na terenie Zarządu Zlewni w Kaliszu. Część 1: Odbudowa progu na rzece Prośnie w km 152+760” na działkach Nr ewidencyjny 1/29, 94/1, 94/2, 95/1, 95/2, 96/1, 96/2, 97/2, 93/1, 97/1 obręb 0006 Mieleszyn, Gmina Bolesławiec; na działkach Nr ewidencyjny 1764/1, 1765/1, obręb 0006 Kuźnica Skakawska, Gmina Wieruszów.”.

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 26.05.2023 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, ul. Żelazna 59 a, 00-848 Warszawa działające przez pełnomocnika Aleksandrę Błędzką, ul. Paderewskiego 8, 61-770 Poznań wystąpiło do Wójta Gminy Bolesławiec o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. Rozbiórka istniejącego progu piętrzącego oraz budowa nowego progu piętrzącego na rzece Prośnie w km 152+760 w ramach inwestycji pn.: "Przygotowanie dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem niezbędnych decyzji administracyjnych na terenie Zarządu Zlewni w Kaliszu. Część 1: Odbudowa progu na rzece Prośnie w km 152+760” na działkach Nr ewidencyjny  1/29, 94/1, 94/2, 95/1, 95/2, 96/1, 96/2, 97/2 obręb 0006 Mieleszyn, Gmina Bolesławiec; na działkach Nr ewidencyjny 1763, 1764/1, 1764/2, 1765/1, 1765/2 obręb 0006 Kuźnica Skakawska, Gmina Wieruszów. Do wniosku załączono wymagane załączniki o których mowa w art. 74 ust. 1 ustawy ooś w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia. Teren inwestycji jest częściowo objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 69 lit. a i c, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), tj.: „budowle piętrzące inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 35 i 36: a) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, z wyłączeniem budowli piętrzących o wysokości piętrzenia wody mniejszej niż 1 m realizowanych na podstawie planu ochrony, planu zadań ochronnych lub zadań ochronnych ustanowionych dla danej formy ochrony przyrody, (…) c) jeżeli w promieniu mniejszym niż 5 km na tym samym cieku lub cieku z nim połączonym znajduje się inna budowla piętrząca, (…)”.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy ooś oraz art. 61 § 1 Kpa Wójt Gminy Bolesławiec wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie oraz zgodnie z art. 61 § 4 i  art. 10 § 1 Kpa zawiadomił strony o jego wszczęciu.

Stosownie do art. 74 ust. 3 ustawy ooś w procedurze zastosowano art. 49 ustawy Kpa wobec czego Wójt Gminy Bolesławiec obwieszczeniem z dnia 21.06.2023 r. zawiadomił strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania podano do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Bolesławcu, zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej oraz przesłanego Sołtysowi Sołectwa Mieleszyn oraz Burmistrzowi Wieruszowa celem umieszczenia na tablicach ogłoszeń.

Ponadto zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy ooś Wójt Gminy Bolesławiec pismami z dnia 21.06.2023 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, dalej zwanego RDOŚ w Łodzi, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wieruszowie, dalej zwanego PPIS w Wieruszowie oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Kaliszu o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Kaliszu pismem z dnia 27.06.2023 r. przesłał ww. pismo wg właściwości do Ministra Infrastruktury. Do RDOŚ w Łodzi przedłożono również oświadczenie, o którym mowa w art. 64 ust. 2a ustawy ooś.

Po analizie wszystkich dostarczonych wraz z wnioskiem materiałów, uwzględniając łączne uwarunkowania przedstawione w art. 63 ust. 1 ustawy ooś, biorąc pod uwagę informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, a także stanowiska organów opiniujących Burmistrz Miasta i Gminy Bolesławiec postanowieniem z dnia 18.03.2024 r. znak GK.6220.3.28.2023 stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zawiadomienie o wydanym postanowieniu podano do publicznej wiadomości formie obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w Bolesławcu, zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej oraz przesłanego Burmistrzowi Wieruszowa celem umieszczenia na tablicach ogłoszeń.

Żadna ze stron nie złożyła zażalenia na postanowienie.

Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024 roku znak: GK.6220.3.31.2023 Burmistrz Miasta i Gminy Bolesławiec zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu 28 lutego 2025 r. w Urzędzie Miasta i Gminy w Bolesławcu został złożony raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia w wersji elektronicznej wraz z informacją, iż w trakcie opracowywania raportu korekcie uległa granica inwestycji, co zostało uwzględnione w raporcie i na mapie.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r. GK.6220.3.34.2023 zawieszone postępowanie zostało podjęte. Obwieszczenie o podjęciu zawieszonego postępowania podano do publicznej wiadomości przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w Bolesławcu oraz zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej.

Na podstawie art. 77 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 ustawy ooś, pismem z dnia 21.03.2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy Bolesławiec wystąpił do RDOŚ w Łodzi, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wieruszowie i Ministra Infrastruktury o uzgodnienie warunków realizacji ww. przedsięwzięcia.

          Pismem znak DOK-2.7751.1.2025 z dnia 7 kwietnia 2025 r. Minister Infrastruktury poinformował, że na podstawie obowiązujących przepisów i wcześniej przedstawionego stanowiska o braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko nie jest on organem właściwym do uzgodnienia warunków realizacji inwestycji.

          Pismem znak ZNS.90281.17.1.2024 z dnia 28 kwietnia 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wieruszowie poinformował, że przedstawiony wraz z wystąpieniem o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia raport oddziaływania na środowisko nie ma wpływu na stanowisko przedstawione w opinii PPIS.ZNS-90291/1.25.1.2023 z dnia 5 lipca 2023 r.

          Zważywszy na powyższe stanowiska, nie występuje sytuacja sprzecznych uzgodnień organów.

RDOŚ w Łodzi dwukrotnie pismami z 31 marca 2025 r., znak: WOOŚ.4221.35.2025.AZi oraz z 28 maja 2025 r., znak: WOOŚ.4221.35.2025.AZi.2, wzywał Burmistrza Miasta i Gminy Bolesławiec do uzupełnienia braków formalnych wystąpienia. Wystąpienie zostało ostatecznie uzupełnione w dniu 10 czerwca 2025 r., przy piśmie Burmistrza Miasta i Gminy Bolesławiec z 3 czerwca 2025 r., znak: GK.6220.3.51.2023.

RDOŚ w Łodzi ww. pismem z 28 maja 2025 r., znak: WOOŚ.4221.35.2025.AZi.2, zwrócił się również do Burmistrza Miasta i Gminy Bolesławiec o wykazanie, iż planowane przedsięwzięcie jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Bolesławiec zatwierdzonego Uchwałą Nr XXVI/221/2002 z dnia 3 czerwca 2002 r. Rady Gminy w Bolesławcu ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego Nr 197 poz. 2830 z 13.08.2002 r. W odpowiedzi na powyższe, Burmistrz Miasta i Gminy Bolesławiec przedłożył zaświadczenie z 30 maja 2025 r., znak: GK.6742.4.2025, o zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

          RDOŚ w Łodzi dwukrotnie wzywał Burmistrza Miasta i Gminy Bolesławiec do składania wyjaśnień i uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zwanego dalej w skrócie „raportem ooś”, pismami z 1 lipca 2025 r., znak: WOOŚ.4221.35.2025.AZi.4 oraz z 18 listopada 2025 r., znak: WOOŚ.4221.35.2025.AZi.10. W odpowiedzi na powyższe wezwania przedłożono stosowne uzupełnienia: uzupełnienie 1 przy piśmie Burmistrza Miasta i Gminy Bolesławiec z 9 października 2025 r., znak: GK.6220.3.59.2023 oraz uzupełnienie 2 przy piśmie z 4 lutego 2026 r., znak: GK.6220.3.70.2023.

          Przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi główny materiał dowodowy, który jest brany pod uwagę przy wydawaniu orzeczenia w przedmiotowej sprawie.

          Zgodnie z zebranym materiałem, planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę progu wodnego na rzece Prośnie w km 152+760 rzeki, w miejscowości Mieleszyn, na terenie gminy Bolesławiec oraz w miejscowości Kuźnica Skakawska na terenie gminy Wieruszów. Obydwie gminy należą do powiatu wieruszowskiego w województwie łódzkim.

W miejscu planowanego progu znajduje się obecnie próg wodny w złym stanie technicznym. Aktualnie jest to to budowla o konstrukcji żelbetowej. Wysokość piętrzenia wynosi 0,6 m, światło budowli wynosi B=~15,50 m. Skarpy od strony dolnej wody są umocnione płytami betonowymi na długości L=~9,10 m, na lewym i prawym brzegu rzeki Prosny. Od strony górnej wody skarpy są nieumocnione. Próg nie jest wyposażony w urządzenia umożliwiające migrację ichtiofauny i innych organizmów wodnych. Planuje się odtworzenie progu o zbliżonych parametrach. Zachowana zostanie wysokość piętrzenia, piętrzenie będzie stałe. Co istotne, nie planuje się wyposażenia budowli w urządzenia udrożniające.

          Głównym celem przedsięwzięcia jest przywrócenie funkcji progu piętrzącego, tj. piętrzenie i retencjonowanie wody powierzchniowej jako przeciwdziałanie skutkom suszy oraz służące do celów nawodnień rolniczych.

Teren przedsięwzięcia znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny – formy ochrony przyrody zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 13), zwanej dalej w skrócie „ustawą o ochronie przyrody”, i podlega reżimowi prawnemu określonemu w akcie prawa miejscowego – uchwale Nr XXX/398/16 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 20 grudnia poz. 5722). Co do zasady, w świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody, realizacja przedsięwzięć niekorzystnych dla środowiska przyrodniczego i krajobrazu w granicach obszarów chronionego krajobrazu podlega ograniczeniom.

          Po zapoznaniu się ze stanowiskiem RDOŚ i analizie zebranego materiału w opinii organu w raporcie ooś nie udowodniono braku znacząco negatywnego oddziaływania na ten obszar, co jest bezpośrednią konsekwencją nie zaproponowania rozwiązań przywracających ciągłość ekologiczną rzeki Prosny. Tym samym, w opinii tut. organu zrealizowanie przedsięwzięcia spowoduje naruszenie przepisów uchwały Nr XXX/398/16 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny, co wyklucza możliwość jego realizacji w zaproponowanym kształcie. Realizacja przedsięwzięcia stoi w sprzeczności z celem ochrony obszaru i doprowadzi do naruszenia ustaleń dotyczących czynnej ochrony ekosystemów wodnych zawartych w § 2 pkt 3 lit. d ww. uchwały, nakładających obowiązek „zachowania korytarzy ekologicznych opartych o ekosystemy wodne, celem zachowania dróg migracji organizmów”.

          Wskazuje się, że Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcję korytarzy ekologicznych. Potwierdzeniem wysokich walorów przyrodniczych terenu są wnioski zawarte w raporcie ooś: „Badany teren przedstawia ponadprzeciętne wartości przyrodnicze, bo jest częścią niewielu fragmentów gminy, na których antropopresja jest jeszcze niewielka.”, (raport ooś, str. 40). Sama rzeka Prosna jest zaś ważnym dla Polski środkowej ciekiem naturalnym, charakteryzującym się dużym stopniem naturalności koryta rzecznego (liczne meandry, naturalne kryjówki, tereny zalewowe, starorzecza itp. cechy morfologiczne koryta prawdopodobnie z wykształconą sekwencją bystrze-ploso). Raport ooś dowodzi, że ichtiofauna na analizowanym odcinku Prosny jest zróżnicowana, przy czym podkreślenia wymaga fakt, iż: „Przeprowadzone dotychczas prace inwentaryzacyjne wskazują, że ichtiofauna systemu Prosny cechuje się dużą różnorodnością. Wśród stwierdzonych ryb odnotowano 9 gatunków chronionych, w tym stosunkowo rzadko spotykane, jak: kiełb białopłetwy, koza złotawa, piekielnica czy minóg strumieniowy i ukraiński. Wiele spośród stwierdzonych przedstawicieli ichtiofauny, których obecność została wykazana w Prośnie i jej dopływach, zaliczanych jest do zagrożonych - wymienione są w „Czerwonej liście minogów i ryb” (Witkowski i in. 2009), jako silnie zagrożone bądź narażone.”, (raport ooś, str. 146).

W raporcie ooś przeprowadzono analizę oddziaływania przedsięwzięcia na Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny. W odniesieniu do przywołanego powyżej ustalenia zachowania korytarzy ekologicznych opartych o ekosystemy wodne, celem zachowania dróg migracji organizmów, autorzy raportu wskazują m. in., iż.: „Można stwierdzić zatem, że aktualnie rzeka nie pełni funkcji szlaku migracyjnego dla ryb wędrownych (dwuśrodowiskowych). W Prośnie nie notuje się gatunków diadromicznych, dla których drożność cieku jest niezbędna dla istnienia ich populacji, natomiast występują inne, odbywające krótsze lub dłuższe migracje związane z żerowaniem, rozrodem i innymi czynnikami behawioralnymi. Funkcjonowanie ich populacji nie jest jednak uzależnione od drożności morfologicznej i jej ewentualny brak nie zagraża ich istnieniu. Dostosowane są do ukształtowanych uwarunkowań hydrologicznych. W związku z powyższym stwierdza się brak negatywnego oddziaływania przedmiotowych prac na wyznaczony cel środowiskowy.”, (raport ooś, str. 73). Tut. organ nie podziela konkluzji wynikających z tej analizy.

Brak ryb dwuśrodowiskowych (wędrownych) w rzece Prośnie jest bezpośrednim skutkiem przerwania ciągłości ekologicznej cieków przez budowle hydrotechniczne, takie jak progi, jazy i zapory, których jak wynika z dokumentacji na rzece Prośnie jest znaczna liczba. Jednakże, historycznie Prosna była miejscem występowania i wędrówek ryb dwuśrodowiskowych (m. in. certy), co wynika wprost z raportu ooś,: „Zgodnie z koncepcją rzecznych korytarzy ekologicznych (Jelonek i Wierzbicki 2008), Prosnę potencjalnie zaliczyć można do 3-rzędowego szlaku migracji ryb. Jednak od wielu lat badania nie wykazują występowania żadnego gatunku diadromicznego (dwuśrodowiskowego). Pomimo tego, że bywają sporadycznie spotykane w Warcie, to w Prośnie, nie notuje się ich ciągów tarłowych. Występowanie takich gatunków odnotowuje się jedynie na podstawie danych archiwalnych (Grotrian 1899, Jaskowski 1962).”, (raport ooś, str. 147).

Z uwagi na historyczne znaczenie Prosny jako szlaku migracyjnego, utrzymywanie bariery w postaci progu piętrzącego stoi w bezpośredniej sprzeczności z zasadą przywracania i zachowania ciągłości ekologicznej rzek. Zapewnienie drożności koryta jest bowiem kluczowym warunkiem poprawy stanu ekologicznego wód oraz restytucji gatunków diadromicznych (wędrownych), co stanowi nadrzędny cel unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 oraz wiążący wymóg rozporządzenia (UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych i zmiany rozporządzenia (UE) 2022/869 (Dz. U. UE. L. z 2024 r. poz. 1991). Rozporządzenie to nakłada cele i obowiązki odbudowy m.in. ekosystemów lądowych, przybrzeżnych i słodkowodnych, odbudowy ekosystemów miejskich, odbudowy naturalnej łączności rzek oraz naturalnych funkcji powiązanych równin zalewowych, odbudowy populacji owadów zapylających, odbudowy ekosystemów rolniczych oraz odbudowy ekosystemów leśnych. Rozporządzenie to nakłada na państwa członkowskie obowiązek sukcesywnego usunięcia barier na ciekach tam, gdzie jest to konieczne do przywrócenia ciągłości ekologicznej, uznając to za klucz do powstrzymania spadku populacji ryb wędrownych. Planowane przedsięwzięcie stoi zatem w sprzeczności z wymogami przywołanego rozporządzenia.

W tym miejscu wskazać także należy, iż zgodnie z art. 187 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne (Dz. U. 2025 r. poz. 960 ze zm.): „1. Przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych należy kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju, koniecznością osiągnięcia dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, koniecznością osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz w art. 61, oraz potrzebą zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i ekosystemach lądowych zależnych od wód. 2. Budowle piętrzące powinny umożliwiać migrację ryb.” Nie sposób się zgodzić z autorami raportu, że w przedmiotowym przypadku nie zachodzą przesłanki, o których mowa w ww. art. 187 ust. 1 ustawy prawo wodne, zwłaszcza zasada zrównoważonego rozwoju; gdzie filar ochrona środowiska został nieuwzględniony poprzez utrwalenie niekorzystnej zmiany w środowisku przyrodniczym pomimo planowanego wydatkowania środków publicznych na zrealizowanie przedsięwzięcia.

          Projektowane przez wnioskodawcę działanie utrwala istniejący, niekorzystny stan. Jakkolwiek słusznie zauważają autorzy raportu: "Co więcej, analiza szerszego kontekstu hydrologicznego i przestrzennego rzeki Prosny wskazuje, że na całym jej odcinku występują liczne inne progi i budowle piętrzące – zarówno w górnym, jak i dolnym biegu rzeki względem przedmiotowej inwestycji. Przerwanie ciągłości morfologicznej rzeki ma charakter wieloletni i strukturalny" (uzupełnienie 1, str. 10), to w opinii tut. organu sam fakt istnienia barier na rzece od wielu lat nie znosi obowiązku dostosowania ich do aktualnych standardów ochrony środowiska i wymogów biologicznych ryb dwuśrodowiskowych. Ponadto z raportu ooś wynika (m. in. str. 97), iż obecnie na rzece Prośnie prowadzone są trzy postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym przedmiotowe przedsięwzięcie oraz przebudowa dwóch jazów, przy czym oba jazy będą wyposażone w przepławkę dla ryb. Przyjęty standard udrażniania znajdujących się w pobliżu jazów poprzez budowę przepławek wyznaczać powinien konieczny kierunek działań również dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

          Trafnie zauważają autorzy raportu ooś i jego uzupełnień (uzupełnienie 2, str. 13), cyt.: „Każde przedsięwzięcie tego typu podlega indywidualnej ocenie, uwzględniającej lokalne warunki hydrologiczne, morfologiczne oraz istniejące presje”, to jednak nie wykazano w materiale dowodowym, że rzeka Prosna na odcinku objętym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyróżnia się in minus na tle innych odcinków, gdzie przepławki są planowane. Rzeka Prosna na całym odcinku, zgodnie z Tab. 1 „Zestawienie urządzeń hydrotechnicznych na rzece Prośnie wynikających z ewidencji PGW WP” (uzupełnienie 2, str. 16-21), poprzegradzana jest urządzeniami trwale ograniczającymi jej ciągłość morfologiczną.

          Zważywszy na fakt, że próg piętrzący obecnie stanowi stałą barierę migracyjną, to rozbiórka i budowa nowego progu bez wyposażenia go w urządzenie umożliwiające migrację ryb stanowi utrwalenie obecnej bariery, co nie powinno mieć miejsca, zwłaszcza w sytuacji położenia tej bariery na obszarze chronionego krajobrazu, którego jednym z założeń jest zachowanie korytarzy ekologicznych opartych o ekosystemy wodne, celem zachowania dróg migracji organizmów. Do dbałości o zachowanie korytarzy ekologicznych, jako fundamentu trwałości form ochrony przyrody obliguje także art. 6 ustawy o ochronie przyrody. Wskazuje się, iż przegrody na rzekach są jedną z głównych przyczyn ich złego stanu oraz wymierania gatunków ryb i organizmów związanych z wodami słodkimi. Przerwanie ciągłości morfologicznej rzeki poprzez poprzeczną zabudowę jest najistotniejszym dla organizmów wodnych zagrożeniem, zmieniającym naturalne ekosystemy wodne. Mając na uwadze, że zrealizowanie przedsięwzięcia utrwala istniejącą barierę, a także może znacząco utrudnić lub uniemożliwiać późniejszą realizację tego działania ochronnego, należy już na tym etapie zaprojektować w tym miejscu przepławkę lub zaproponować inne rozwiązania umożliwiające migrację ryb i innych organizmów wodnych. Poza wykonaniem przepławki możliwe są działania takie jak np. przebudowa progu na bystrze o zwiększonej szorstkości, bystrza na części szerokości koryta, wykonanie kanałów obiegowych, przebudowa części przelewowej progu dla uzyskania koncentracji niskich przepływów celem zapewnienia migracji organizmów wodnych przez budowlę itp.

          Odbudowa progu powinna być okazją do podejmowania działań mających na celu przywrócenie ciągłości morfologicznej rzeki Prosny. Wykonanie przedsięwzięcia bez urządzenia umożliwiającego migrację ryb nie jest zgodne z zaleceniami wskazanymi w dokumentach: „Katalog dobrych praktyk w zakresie robót hydrotechnicznych i prac utrzymaniowych wraz z ustaleniami zasad ich wdrażania” oraz „Renaturyzacja wód - Podręcznik dobrych praktyk renaturyzacji wód powierzchniowych", na które powołują się autorzy raportu. Celem podręczników jest wyznaczenie ram dla działań, w których konieczne jest przywracanie ciągłości ekologicznej. Sprzeczne z założeniami ww. opracowań jest również stwierdzenie, iż: „Rozważania dotyczące budowy przepławki lub innych rozwiązań umożliwiających migrację ryb należy podejmować wyłącznie w sytuacji, gdyby planowano kompleksowe działania renaturyzacyjne obejmujące cały bądź chociaż dłuższy odcinek rzeki Prosny. W obecnych warunkach – przy rozdrobnieniu własności gruntów, skomplikowanych uwarunkowaniach technicznych oraz braku koordynacji w zakresie działań inwestycyjnych na całym cieku – takie działania są praktycznie niemożliwe do przeprowadzenia i bezzasadne.” (uzupełnienie 1, str. 19). Tut. organ stoi na stanowisku, iż udrażnianie barier na rzekach jest działaniem niezbędnym i priorytetowym dla zachowania ciągłości rzek, niezależnie od zakresu planowanych ewentualnie prac renaturyzacyjnych. Likwidacja choćby pojedynczej bariery jest istotnym krokiem w procesie sukcesywnej poprawy i odtwarzania właściwego stanu hydromorfologicznego rzeki. Każde punktowe udrożnienie ma wartość dla migracji lokalnej, nawet bez pełnej renaturyzacji cieku.

Zrealizowanie przedsięwzięcia w proponowanym wariancie stoi w sprzeczności z przepisami krajowymi i unijnymi, w tym w szczególności z uchwałą Nr XXX/398/16 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 20 grudnia poz. 5722), ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 13), ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne (Dz. U. 2025 r. poz. 960 ze zm.), rozporządzeniem (UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych i zmiany rozporządzenia (UE) 2022/869 (Dz. U. UE. L. z 2024 r. poz. 1991).

          Tutejszy organ przed wydaniem niniejszej decyzji, poprzedzonej przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś, wziął pod uwagę:

1. Wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust 1;
2. Ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3. Wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.

          Odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi jest przesłanką zobowiązującą do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w Wyroku z dnia 20.02.2014 r. sygn.. akt: IV SA/Po 1214/13 wskazuje, iż „wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający.”

          Ze zgromadzonej dokumentacji nie można wywnioskować, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko.

          Mając na uwadze powyższą analizę, na podstawie przedłożonej przez Wnioskodawcę dokumentacji i zebranego materiału dowodowego stwierdzić należy, że realizacja, eksploatacja i likwidacja przedmiotowej inwestycji może wiązać się ze zniszczeniem cennych siedlisk przyrodniczych i wpłynie niekorzystnie na różnorodność biologiczną.

          Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112) organem właściwym do wydania niniejszej decyzji jest Burmistrz Miasta i Gminy w Bolesławcu.

          Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Burmistrz Miasta i Gminy Bolesławiec
(-) Jarosław Kubiś

Pouczenie

1. Od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy Bolesławiec w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. 
2. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna.
3. Jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające także w przypadku, gdy jedna ze stron zawarła w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe strony wyraziły na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im zawiadomienia o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.

Otrzymują:

1. Pełnomocnik wnioskodawcy: Aleksandra Błędzka ZENERIS PROJEKTY S.A. ul. Paderewskiego 8, 61-770 Poznań;
2. Strony postępowania poprzez publiczne obwieszczenie o wydanym postanowieniu na tablicach ogłoszeń i w BIP;
3. a/a

Do wiadomości:

1. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi;
2. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wieruszowie;
3. Minister Infrastruktury;
4. Burmistrz Wieruszowa.

Pobrano opłatę skarbową w wysokości 205 zł za wydanie decyzji oraz

17 zł za złożenie pełnomocnictwa zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2006r.

o opłacie skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1154 ze zm.)

Sporządziła: Ewa Janik